ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

(e-mail – chat)

Στόχοι

Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας αυτής θα πρέπει:

να μπορείς να ανοίξεις ένα λογαριασμό ηλεκτρονικού ταχυδρομείου

να μπορείς να στείλεις και να διαβάσεις ηλεκτρονικά μηνύματα

να μπορείς να στείλεις ένα συνημμένο αρχείο

να μπορείς να διαχειρίζεσαι το λογαριασμό σου

να κατανοήσεις τη σημασία και τη σπουδαιότητα της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας.

να εξοικειωθείς με τις βασικές αρχές της άμεσης (σύγχρονης) επικοινωνίας στο Internet, καθώς και να αξιοποιείς κατάλληλα τις δυνατότητες που σου δίνει.

ΑΝ ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ, ΜΑΘΕ ΟΤΙ:

Το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (electronic mail) ή e-mail αποτελεί τη συχνότερα χρησιμοποιούμενη υπηρεσία του Internet. Μπορείς να το χρησιμοποιείς για να στέλνεις μηνύματα σε οποιονδήποτε είναι συνδεδεμένος στο Δίκτυο. Εκατομμύρια χρήστες στέλνουν και λαμβάνουν e-mail καθημερινά.

Αποτελεί έναν γρήγορο και φτηνό τρόπο ασύγχρονης επικοινωνίας, και μπορεί να σε βοηθήσει να επικοινωνείς με συγγενείς, φίλους και συναδέλφους στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Μπορείς να μοιράζεσαι και να ανταλλάσσεις ιδέες και υλικά (γραπτά, εικόνες, ήχους κ.λ.π.) με ανθρώπους ως την άλλη άκρη του κόσμου και μάλιστα να διαβάζεις και να στέλνεις τα μηνύματά σου από οποιονδήποτε υπολογιστή, σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου. Μπορείς να ανήκεις σε ομάδα που διεξάγει έρευνες ή παράγει εργασίες, με μέλη από όλα τα μέρη του κόσμου.

Πολλοί εκπαιδευτικοί και μαθητές χρησιμοποιούν σήμερα αυτή την υπηρεσία για να επικοινωνήσουν με συναδέλφους τους ή άλλες ομάδες ανθρώπων και φορέων, για να μετάσχουν σε σχολικές συμπράξεις. Στέλνουν ερωτήματα, κείμενα ή δείγματα σχεδίων και εργασιών, φωτογραφίες και εικόνες κλπ στα πλαίσια συλλογής πληροφοριών για θέματα που τους ενδιαφέρουν, ανταλλαγής απόψεων, συνεργασιών με άλλες εκπαιδευτικές μονάδες ή φορείς της επιστήμης και του πολιτισμού…

Σκέψου πόσο ενδιαφέρον είναι να συμμετάσχεις στο σχεδιασμό και στην οργάνωση μιας συνηθισμένης ή όχι σχολικής εκδήλωσης ή γιορτής ανταλλάσσοντας ιδέες και υλικό με μια άλλη σχολική μονάδα, μέσα σε ελάχιστα λεπτά και με πολύ μικρό κόστος…... Η υπηρεσία της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας σου δίνει τέτοιες δυνατότητες…. Αξιοποίησέ τις αφού πρώτα μάθεις ασκηθείς στην χρήση της..

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ E-MAIL

Για να στείλεις και να λάβεις ηλεκτρονικά μηνύματα θα πρέπει να έχεις κάποια ηλεκτρονική διεύθυνση. Να δημιουργήσεις δηλαδή ένα προσωπικό λογαριασμό ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Να υπάρχει κάπου ένα «γραμματοκιβώτιο», μια «ταχυδρομική θυρίδα», όπου ο «αόρατος ταχυδρόμος» θα τοποθετεί τα μηνύματα που σου στέλνουν, αλλά και τα «αντίγραφα» των μηνυμάτων που στέλνεις.

Τέτοιες υπηρεσίες προσφέρουν δωρεάν πολλές πύλες στο Internet ελληνικές (π.χ. in.gr, flash.gr) και μη (π.χ. yahoo.com, hotmail.com) ή επί πληρωμή (π.χ. otenet.gr).

Στις περιπτώσεις με πληρωμή κάποιας συνδρομής, το «γραμματοκιβώτιο» είναι πιο μεγάλο και μπορεί να χωρέσει περισσότερα από την περίπτωση της δωρεάν παροχής. Επίσης ο παροχέας με πληρωμή δίνει τη δυνατότητα δημοσίευσης ιστοσελίδας, μικρής σχετικά χωρητικότητας. Στη δωρεάν παροχή πρέπει ο χρήστης να παρακολουθεί τη χωρητικότητα και να διαγράφει ορισμένα μηνύματα αν και ο παροχέας συνήθως ειδοποιεί όταν το «κουτί» κοντεύει να γεμίσει.

Στο παράδειγμά μας θα χρησιμοποιήσουμε ενδεικτικά την υπηρεσία παροχής δωρεάν ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, in.gr ως χαρακτηριστική ελληνική πύλη.

Σημείωση1: Αν ο λογαριασμός που θα ανοίξεις για να γνωρίσεις και να ασκηθείς στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο δεν σε ικανοποιεί, μπορείς να τον εγκαταλείψεις ή να δημιουργήσεις άλλον στον ίδιο ή σε άλλο παροχέα.

Σημείωση2: Πρέπει να ξέρεις ότι οι παροχείς δωρεάν e-mail δεν σου δίνουν απεριόριστο χώρο για τη φύλαξη των μηνυμάτων σου. Είναι βέβαια αρκετός για μια συνήθη αλληλογραφία. Πρέπει να ξέρεις πόσο χώρο σου διαθέτει (π.χ. 2Mb) ώστε να «καθαρίζεις την ταχυδρομική σου θυρίδα» όταν βλέπεις ότι γεμίζει. Ο παροχέας πάντως φροντίζει να σε ειδοποιεί ότι επίκειται διαγραφή μηνυμάτων ή ότι πιθανόν κάποια μηνύματα να μην τα παραλάβεις.

Επισκεπτόμαστε το δικτυακό τόπο http://www.in.gr

Για να δημιουργήσεις τη δική σου διεύθυνση πήγαινε στην εγγραφή. (Σε πολλές πύλες πρέπει πρώτα να επισκεφθείς τον τόπο του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου π.χ. inMail και από εκεί να κάνεις εγγραφή.)Εμφανίζεται σελίδα που σου γνωστοποιεί ποιες υπηρεσίες σου παρέχονται δωρεάν, δικαιώματα και υποχρεώσεις.

Επιλέγεις τη δημιουργία νέας καρτέλας.

Εδώ πρέπει να συμπληρώσεις τα στοιχεία σου.

Το όνομα χρήστη (user ID) θα αποτελεί την διεύθυνσή σου. Θα πρέπει να είναι μοναδικό (να μην το έχει κάποιος άλλος χρήστης) και θα αποτελεί το αναγνωριστικό σου (π.χ. kpapadopoulos ή kpapa).

Προσοχή:

ü Το όνομα χρήστη γράφεται με λατινικούς χαρακτήρες και δεν πρέπει να περιέχει κενά ή / … Το πλήρες όνομα (διεύθυνση e-mail) θα έχει τη μορφή π.χ. mpapa@hotmail.com, mpapa@in.gr, mpapa@de.sch.gr.

ü Αν διαλέξεις όνομα που χρησιμοποιεί και άλλος χρήστης θα ειδοποιηθείς από τον παροχέα της υπηρεσίας του email αμέσως, για να το αλλάξεις.

ü Ηλεκτρονικό μήνυμα μπορεί να σου στέλνει όποιος γνωρίζει τη διεύθυνσή σου.

ü Πρέπει να ξέρεις ότι όταν στείλεις εσύ μήνυμα ο παραλήπτης γνωρίζει αυτόματα τη διεύθυνσή σου και μπορεί να σου απαντήσει.

Ο κωδικός πρέπει να είναι κάποια σύντομη λέξη, αριθμός ή συνδυασμός τους που πρέπει να θυμάσαι πάντα (καλό είναι να αποφεύγεις προφανείς συνδυασμούς, όπως την ημερομηνία γέννησης ή το τηλέφωνο.)

Προσοχή:

ü Μπορείς, αν θέλεις, να γράψεις εικονικά στοιχεία και πληροφορίες για το πρόσωπό σου, ώστε να αποφύγεις πιθανές ενοχλήσεις διαφημιστικών και άλλων ανεπιθύμητων μηνυμάτων, ή σε περίπτωση που κάποιος κατορθώσει να ανοίξει το λογαριασμό σου (χάκερ!!) να μην γνωρίζει σε ποιον ανήκει.

ü Στην εγγραφή Επιβεβαιώστε κωδικό, πληκτρολόγησε πάλι τον κωδικό που έχεις επιλέξει.

Συγχαρητήρια! Μόλις απέκτησες την ηλεκτρονική σου διεύθυνση!

ΔΟΚΙΜΑΣΕ ΤΩΡΑ

Εφόσον δημιούργησες το δικό σου λογαριασμό είσαι έτοιμος να στείλεις και να δεχτείς ηλεκτρονικά μηνύματα. Κάθε φορά που θα θέλεις να ελέγξεις το e-mail σου θα πρέπει να επισκέπτεσαι την πύλη και αφού επιλέξεις τον τόπο του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου να πληκτρολογήσεις την ταυτότητα και τον κωδικό σου. Έτσι θα μπαίνεις στον προσωπικό σου λογαριασμό. (Την διαδικασία αυτή μπορείς να την αποφύγεις αν χρησιμοποιήσεις ειδικά εργαλεία αυτοματισμού του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου όπως είναι το Outlook Express).

Σύνθεση-Αποστολή

Για να στείλεις ένα μήνυμα επιλέγεις την λέξη (ενέργεια) Σύνθεση (compose) και εμφανίζεται η οθόνη στην οποία θα πληκτρολογήσεις τη διεύθυνση στην οποία θα στείλεις το μήνυμα (προς ή to). Αφού πληκτρολογήσεις το μήνυμα χαρακτήρισέ το με έναν τίτλο στη θέση θέμα (subject), επέλεξε το πλήκτρο Αποστολή (Send) για να σταλεί το μήνυμα.Το μήνυμα μπορείς να το στείλεις σε περισσότερους από έναν παραλήπτες, αρκεί πριν την αποστολή να πληκτρολογήσεις όλες τις διευθύνσεις στη θέση Προς: (Το:), οι οποίες χωρίζονται μεταξύ τους συνήθως με ένα ερωτηματικό (;) χωρίς κενά. Επίσης μπορείς να κοινοποιήσεις το μήνυμά σου και σε άλλους παραλήπτες αν εισάγεις με τον ίδιο τρόπο την ηλεκτρονική τους διεύθυνση στη θέση Cc: ή Bcc:

Αν δεν έχεις κάποια διεύθυνση να στείλεις ένα μήνυμα, δοκίμασέ το μαζί με συναδέλφους σου επιμορφούμενους στέλνοντας ο ένας στον άλλο. Με παρόμοιο τρόπο συνέχισε και τις επόμενες δραστηριότητες άσκησης στην ηλεκτρονική επικοινωνία.

Λήψη-Ανάγνωση

Αν σου έχουν στείλει κάποιο μήνυμα εμφανίζεται στην οθόνη με την παρακάτω μορφή, στον κατάλογο εισερχόμενα.Για να διαβάσεις το μήνυμα δεν έχεις παρά να επιλέξεις το όνομα αυτού που σου το στέλνει. (Σε άλλους λογαριασμούς μπορεί να χρειαστεί να επιλέξεις το θέμα.) Όταν ένα μήνυμα πρόκειται να το διαβάσεις για πρώτη φορά είναι πιο έντονα χρωματισμένο.

Δημιουργία συνημμένου

1. Για να στείλεις ένα συνημμένο αρχείο πατάς το κουμπί Συνημμένο (attachment) εφόσον βέβαια βρίσκεσαι στην Σύνθεση μηνύματος. Έτσι εμφανίζεται η παρακάτω οθόνη: Πατάς το κουμπί Browse (Αναζήτηση) για να επιλέξεις το αρχείο.

2. Πατάς το κουμπί Συνημμένο για να τοποθετηθεί το αρχείο σου στη λίστα των συνημμένων.

3. Πατάς το κουμπί Ολοκλήρωση για να είναι έτοιμο για αποστολή.

Σημείωση3: Α) Μπορείς να στείλεις περισσότερα από ένα συνημμένα αρχεία τα οποία μπορεί να είναι κείμενα, φωτογραφίες κλπ. Β) Είναι πολύ σημαντικό και για σένα και για τον παραλήπτη του συνημμένου αρχείου να φροντίζεις, όταν είναι μεγάλο(>50kbs) να το στέλνεις σε μορφή συμπιεσμένου αρχείου (zip). Έτσι κάνει πολύ λιγότερο χρόνο για να σταλεί και να «κατέβει» το αρχείο και εξοικονομείται χρόνος (αναμονής), χρήμα(λογαριασμός τηλεφώνου) και χώρος (αποθήκευσης)!

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΕΝΑΣΧΟΛΗΣΗ

Πέρα από τις βασικές αυτές λειτουργίες η διαχείριση ενός λογαριασμού ηλεκτρονικού ταχυδρομείου δεν είναι μία απλή υπόθεση. Η αποθήκευση ή η διαγραφή των μηνυμάτων, η οργάνωση και η ασφάλεια είναι θέματα που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή.

H mailing list (κατάλογος αποδεκτών ηλεκτρονικού μηνύματος) αποτελεί μια από τις πιο ενδιαφέρουσες χρήσεις του e-mail και συνδέει μία ομάδα ανθρώπων που ενδιαφέρεται για το ίδιο αντικείμενο. Όταν κάποιος στέλνει ένα μήνυμα σε κάποια mailing list, το μήνυμα στέλνεται αυτόματα σε οποιονδήποτε περιλαμβάνεται στον κατάλογο. Επίσης μπορείτε να συναντήσετε άλλους χρήστες και να συνομιλείτε μαζί τους σε μία τακτική βάση σχετικά με τα κοινά ενδιαφέροντά σας. Για να περιληφθείτε σε μία mailing list πρέπει να στείλετε μία σχετική αίτηση στον διαχειριστή του καταλόγου και να του γνωστοποιήσετε τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που έχετε.

Η εφαρμογή αυτή όμως κρύβει και σημαντικούς κινδύνους. Πολλές εταιρείες ή ιδιώτες αγοράζουν τέτοιες λίστες και βομβαρδίζουν τους χρήστες με διαφημίσεις, άχρηστα μηνύματα ή ακόμη και ιούς. Για να προστατευθεί κανείς από τέτοιες επιθέσεις πρέπει να δίνει ιδιαίτερη προσοχή σε ποιους τόπους κοινοποιεί το e-mail του, καθώς και να εφοδιαστεί με ειδικό λογισμικό για τον εντοπισμό ιών πριν εισέλθουν στο Η/Υ. Επίσης μέσω μιας λίστας ηλεκτρονικού ταχυδρομείου συνήθως διακινούνται επικίνδυνοι ιοί, που προκαλούν ζημιά στον υπολογιστή ή τα αρχεία του χρήστη. Για το λόγο αυτό καλό είναι να μην ανοίγει ο χρήστης ένα μήνυμα που προέρχεται από άγνωστο αποστολέα, αλλά να το διαγράφει αμέσως.

Μια ακόμη δυνατότητα ασύγχρονης επικοινωνίας είναι το Forum συζητήσεων. Πολλοί δικτυακοί τόποι, είτε πύλες (π.χ. in.gr) είτε πιο εξειδικευμένων θεμάτων (π.χ. teach.gr, kee.gr), οργανώνουν ομάδες συζήτησης (discussion groups) σε θέματα που ενδιαφέρουν το κοινό τους. Για να συμμετάσχεις σε μια τέτοια συζήτηση αρκεί να επιλέξεις τη λέξη Forum σε κάποιο από τους παραπάνω δικτυακούς τόπους, που εμφανίζεται συνήθως στην κεντρική τους σελίδα, να δεις τα θέματα που σε ενδιαφέρουν και τα μηνύματα-ερωτήματα-απόψεις που έχουν σταλεί, και αν επιθυμείς να στείλεις κι εσύ κάποιο μήνυμα. Σε άλλους τόπους απαιτείται να είσαι μέλος, να έχεις κάνει εγγραφή, (π.χ. in.gr) και σε άλλους όχι (π.χ. teach.gr). Σε κάθε περίπτωση ζητείται ένα όνομα και ένα προφίλ (π.χ. εκπαιδευτικός, δημοσιογράφος κ.τ.λ.

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΟΥ

Ειδικά προγράμματα όπως το Outlook Express, το Microsoft Outlook ή Netscape Communicator σε βοηθούν να αυτοματοποιήσεις το ηλεκτρονικό σου ταχυδρομείο. Ενδεικτικά θα δούμε μερικές από τις διευκολύνσεις του Outlook Express.

Αυτό που ίσως έχει τη μεγαλύτερη σημασία είναι πως μπορείς να οργανώσεις στον προσωπικό σου υπολογιστή ένα ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (ανεξάρτητα με το αν έχεις δημιουργήσει τη διεύθυνσή σου στο in.gr ή το yahoo.com, το hotmail.com, το flash.gr και γενικά σε οποιοδήποτε τόπο), να δέχεσαι και να λαβαίνεις αυτόματα τα μηνύματά σου χωρίς να επισκέπτεσαι το δικτυακό τόπο στο οποίο ανήκει η διεύθυνση σου, να τα διαβάζεις ή να τα συνθέτεις χωρίς να είσαι συνδεμένος στο internet, να έχεις ένα οργανωμένο βιβλίο διευθύνσεων και γενικά τα μηνύματά σου οργανωμένα με τη μορφή που επιθυμείς.

Για να δημιουργήσετε το δικό σας «χώρο» στον προσωπικό σας υπολογιστή ενεργοποιήστε το Outlook Express, από το start menu του υπολογιστή. Επιλέξτε διαδοχικά Ταυτότητες, Δημιουργία νέας ταυτότητας. Στο παράθυρο που εμφανίζεται πληκτρολογήστε το όνομα σας, και πατήστε ΟΚ. Θα εμφανιστεί το παρακάτω παράθυρο, πατήστε yes

Θα εμφανιστεί ο Οδηγός εγκατάστασης, και ακολουθώντας απλά βήματα θα έχετε πλέον τη δική σας ταυτότητα.

Η χρήση του είναι το ίδιο εύκολη με αυτή που ήδη είδες στο in.gr, καθώς θα συναντήσεις την ίδια ορολογία (Αποστολή, Συνημμένο, Ανάγνωση, Εισερχόμενα, Εξερχόμενα κ.τ.λ.).

Μην παραλείψεις να επισκεφθείς το αρχείο ReadMe που θα βρείς στον κατάλογο Βοήθεια που παρουσιάζει ενδιαφέροντα θέματα όπως: ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΑΣΜΑΤΑ

ΝΕΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

CHAT

Εκτός από την έμμεση (ασύγχρονη) επικοινωνία, στο Internet, που αφορά το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, υπάρχει και η άμεση (σύγχρονη ή on-line) ζωντανή συνομιλία (chat).

Το chat δεν αναφέρεται σε μία πραγματική συνομιλία ανάμεσα σε δύο ή περισσότερους ανθρώπους, όπου ο ένας μιλάει και οι άλλοι ακούν την φωνή του. Αντιθέτως σημαίνει ότι κρατάς μια ζωντανή συζήτηση, χρησιμοποιώντας το πληκτρολόγιο, με άλλα πρόσωπα μέσω του Internet. Δηλαδή, κάποιος πληκτρολογεί ένα μήνυμα στον υπολογιστή του και άλλα άτομα στο Internet μπορούν να το διαβάσουν στον δικό τους υπολογιστή άμεσα, εκείνη τη χρονική στιγμή. Μπορείς δηλαδή να συνομιλήσεις με πολλούς ανθρώπους ταυτόχρονα σε ολόκληρο τον κόσμο.

Υπάρχουν πολλοί διαθέσιμοι τρόποι να συνομιλήσει κανείς στο Internet, αλλά ο πιο δημοφιλής ονομάζεται IRC ή Internet Relay Chat. Κάθε διαφορετικό θέμα συζήτησης ονομάζεται κανάλι. Μόλις μπεις σε ένα κανάλι μπορείς να διαβάσεις αυτά που γράφουν οι άλλοι, αλλά και αυτοί με την σειρά τους να διαβάσουν αυτά που γράφεις εσύ. Επίσης μπορείς να κάνεις «συνομιλία» με ένα πρόσωπο ανεξάρτητα. Τα κανάλια αυτά υπάρχουν σε πολλούς διαφορετικούς servers σε όλο τον κόσμο. Σε μερικούς θα βρεις λίγα ενώ σε άλλους πολύ περισσότερα.

Μπορείς να συνομιλήσεις στο Internet και με άλλους τρόπους, το ίδιο καλά. Για παράδειγμα πολλά sites χρησιμοποιούν δικής τους κατασκευής προγράμματα chat τα οποία όμως δεν χρησιμοποιούν το πρωτόκολλο IRC και μπορείς να συνομιλήσεις μόνο όταν βρίσκεσαι μέσα στο site.

Ένα άλλο είδος chat ονομάζεται instant messaging. Με αυτόν τον τρόπο επικοινωνείτε προσωπικά, ένας με έναν (one-to-one) με ένα άλλο πρόσωπο. Πολύ απλά μπορείς να δημιουργήσεις μια ειδική λίστα ώστε να ενημερώνεσαι όταν κάποια συγκεκριμένα πρόσωπα μπαίνουν για chat.